Jaren 30 tegels in de hal herkent u meestal aan de combinatie van geblokte patronen, diepe aardetinten en het materiaal: bij originele exemplaren loopt de kleur vaak door de hele tegel heen, in plaats van alleen in een glanzende bovenlaag.
Tegels zijn bij Mammoet een kleiner onderdeel van de collectie dan bijvoorbeeld onze deuren of schouwen, maar er is regelmatig vraag naar, vooral van mensen die een hal, toilet of bijkeuken in hun jaren 30 woning in originele staat willen terugbrengen.
Wat zijn jaren 30 tegels precies?
“Jaren 30 tegels” is in de praktijk een verzamelnaam voor een paar verschillende producten die u in vooroorlogse Nederlandse woningen tegenkomt.
Cementtegels
De meest voorkomende. Ongeglazuurde, gepigmenteerde tegels die veel in hallen en op overlopen zijn gebruikt, vaak in geometrische patronen.
Geglazuurde wandtegels
Kleinere tegels met een glanzende of matte glazuurlaag, soms met Jugendstil-achtige motieven. Ze zaten in hallentoiletten en op de onderste muurdelen.
Terracotta plavuizen
Grovere, roodbruine vloertegels, vooral in overgangsruimtes en bijkeukens.
In de hal van een jaren 30 woning lag ook regelmatig een granito vloer. Granito (ook wel terrazzo genoemd) is een gegoten vloerafwerking, vaak beige of wit in het midden met een grijze band eromheen. Strikt genomen is het geen tegel, maar het is een veelvoorkomende vloerafwerking uit dezelfde periode.
In onze eigen voorraad zien we dit terug: op dit moment hebben we bijvoorbeeld gele cementplavuizen, jugendstiltegels en een tegelwand van Rozenburg. Zulke stukken komen binnen via sloopprojecten en verkoop door particulieren, en daarom is het aanbod steeds anders. Een vaste jaren 30 tegelcollectie “op voorraad” hebben wij niet, in tegenstelling tot bijvoorbeeld onze paneeldeuren.
Hoe herkent u originele jaren 30 tegels?
Kleuren en patronen
Jaren 30 interieurs hadden diepe, aardse kleuren: okergeel, olijfgroen, crème en bruine of zwarte tinten voor de vloer. In hallen ziet u vaak geblokte patronen, soms met een sierrand of een andere afwerkstrook langs de plint. Ze worden wel eens verward met de fellere, decoratievere Delfts blauwe tegeltjes, maar dat zijn andere producten uit een andere periode, een ander segment en met een andere herkomst.
Materiaal: cementtegel of geglazuurde tegel
Dit is het verschil waar u in de praktijk het meest aan heeft. Bij een cementtegel is het pigment door de hele tegel gemengd: bekijkt u een randje of breekt een tegel, dan loopt de kleur door. Bij een geglazuurde tegel zit de kleur in een dunne laag glazuur op een lichtere onderlaag. Beide zijn authentiek jaren 30 materiaal, maar het onderhoud verschilt (zie verderop).
Slijtage is een echtheidskenmerk, geen gebrek
Een origineel exemplaar heeft negentig jaar voetstappen achter de rug. Dat ziet u aan lichte kleurverschillen tussen tegels, een subtiel ingesleten looppad en hier en daar een haarscheurtje in het glazuur (craquelΓ©). Dat hoeft u niet weg te poetsen: het hoort bij een oude tegel. We schreven eerder over hetzelfde principe bij een antiek fonteintje met craquelΓ©: de oneffenheid is vaak juist de charme, zolang het materiaal zelf niet actief beschadigd is.
Origineel of nieuw: het verschil met “jaren 30 stijl” tegels
In de tegelbranche wordt veel verkocht onder de noemer “jaren 30 tegels”, terwijl het om nieuwe tegels in de stijl van die periode gaat. Kiest u bewust voor een reproductie, dan is daar niets mis mee: u heeft onbeperkte hoeveelheden, consistente maatvoering en geen zoektocht. Maar het is een ander product dan wat wij verkopen.
Bij Mammoet gaat het om tegels uit sloop of renovatie, gehaald uit panden die er echt hebben gestaan. Daardoor moet u rekening houden met beperkte hoeveelheden, wisselende conditie per partij en soms een enkele afwijkende tegel binnen een set. Wilt u uw woning zo authentiek mogelijk houden, dan is dat juist de reden om voor origineel te kiezen. Wilt u liever een gegarandeerd complete, foutloze vloer, dan is een reproductie soms praktischer. Dat is geen waardeoordeel, maar een kwestie van wat u zoekt.
Jaren 30 tegels toepassen in de hal
De hal is de plek waar deze tegels het meest voorkomen, vaak doorlopend naar het toilet of de overloop, soms met een lage wandtegel als afwerking. Bij het samenstellen van een hal met oude tegels komen steeds dezelfde praktische punten terug.
- Stem de kleur af op de rest van het interieur. De tegelvloer bepaalt in een jaren 30 hal vaak de toon voor de voordeur, het kozijn en eventueel een jaren 30 deur die u erbij plaatst. Neem daarom bij voorkeur een monster mee als u andere elementen uitzoekt.
- Vloerverwarming is niet vanzelfsprekend. Cementtegels en oude plavuizen kunnen vaak op vloerverwarming, maar dat hangt af van dikte, ondergrond en het soort systeem. Laat dit vooraf beoordelen door de vloerlegger of installateur die de klus uitvoert. Dat is specialistenwerk, en wij zijn geen vloerleggers.
- Reken een marge in. Legt u losse antieke tegels, houd dan rekening met snijverlies en een paar reserve-exemplaren voor later. Nieuwe tegels kunt u bijbestellen, originele niet.
Hoeveelheid en beschikbaarheid: waar u op let voordat u koopt
Dit is bij antieke tegels waarschijnlijk het belangrijkste praktische punt. Omdat onze tegels uit sloop en renovatie komen, verkopen we ze per partij, meestal in vierkante meters. Dat betekent:
- Bepaal hoeveel vierkante meter u nodig heeft, inclusief snijverlies, voordat u een partij reserveert.
- Ga er niet van uit dat u een set later kunt uitbreiden met exact dezelfde tegel. Het is antiek materiaal, geen fabrieksartikel met een vast productnummer.
- Twijfelt u over de benodigde hoeveelheid, neem dan contact met ons op. Wij denken mee over wat we in voorraad hebben of actief voor u kunnen zoeken.
Wat kost een jaren 30 tegelvloer?
Dat hangt af van het type tegel, de beschikbare hoeveelheid en de conditie van de partij. Omdat antiek materiaal per partij verschilt, geven we bewust geen vaste prijsindicatie.
- Prijs
- Op aanvraag
- Eenheid
- Per vierkante meter, afhankelijk van tegeltype, hoeveelheid en conditie van de partij
- Inschatting
- Stuur uw maten door
Onderhoud van oude tegels
Cementtegels zijn poreus en gevoelig voor zuurhoudende schoonmaakmiddelen, die het oppervlak kunnen aantasten en dof maken. Voor dagelijks onderhoud volstaan een milde, pH-neutrale zeep en een vochtige (niet natte) dweil. Agressief schrobben of stevige ontkalkers horen daar niet bij, ook niet bij hardnekkige vlekken. Het is hetzelfde principe als bij het reinigen van antiek deurbeslag, waar te fanatiek poetsen ook averechts werkt op de originele laag.
Een pas gelegde oude tegelvloer kunt u vaak beter impregneren of anders beschermen, zeker in een hal met veel loopverkeer. Vraag hiervoor advies aan de vloerlegger die de tegels plaatst, want het hangt af van het exacte type tegel en de ondergrond.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik originele jaren 30 tegels?
Aan de kleur: bij cementtegels loopt het pigment door de hele tegel heen, in plaats van alleen in de bovenlaag. Origineel materiaal heeft ook onregelmatigheden van decennia gebruik, zoals lichte kleurverschillen tussen tegels en een subtiel ingesleten looppad.
Wat is het verschil tussen cementtegels en geglazuurde tegels?
Cementtegels zijn ongeglazuurd, door en door gepigmenteerd en werden vooral als vloertegel gebruikt. Geglazuurde tegels hebben een glanzende of matte laag op een lichtere onderlaag en zaten vaker op de wand of in combinatie met de vloer.
Kan ik oude tegels combineren met vloerverwarming?
Vaak wel, maar dat hangt af van de dikte van de tegel, de ondergrond en het type verwarmingssysteem. Laat dit altijd vooraf beoordelen door de vloerlegger of installateur.
Wat kost een jaren 30 tegelvloer?
Dat verschilt per partij: het hangt af van het type tegel, de beschikbare hoeveelheid en de conditie. Daarom geven we geen vaste prijsindicatie. Stuur ons de maten van uw ruimte, dan kijken we wat er mogelijk is.
Hoeveel tegels heb ik nodig voor mijn hal?
De oppervlakte van uw hal plus snijverlies. Stuur ons die maten, dan kijken we of we voldoende materiaal in voorraad hebben of actief kunnen zoeken.
Hoe onderhoud ik oude cementtegels?
Met een pH-neutrale zeep en een vochtige dweil. Vermijd zuurhoudende schoonmaakmiddelen en agressief schrobben, want dat tast het oppervlak aan.
Verkoopt Mammoet losse tegels of complete vloeren?
Wij verkopen tegels per partij, meestal in vierkante meters, uit sloop- en renovatieprojecten. Het aanbod wisselt continu, dus een complete set voor een grote oppervlakte is niet altijd direct beschikbaar.
Zijn oude tegels net zo sterk als nieuwe?
Origineel materiaal dat negentig jaar meeging, heeft zijn duurzaamheid bewezen. Beoordeel bij aankoop wel de conditie per tegel: haarscheurtjes in het glazuur zijn normaal, actieve beschadiging of loszittend materiaal niet.